राम बहादुर बिश्वकर्मा  
प्युठान,पश्चिम नेपालको धार्मिक नक्सामा उज्यालो तारा झैँ चम्किने स्वर्गद्वारी मन्दिर सोमबार एक ऐतिहासिक क्षणको साक्षी बन्यो।जहाँ,वैदिक मन्त्रहरूको मधुर ध्वनि र श्रद्धाका तरंगबीच शिक्षण पेशामा लामो समय बिताएका भोजु गिरीको पहिलो कृति ‘स्वर्गद्वारी महाप्रभुका आशीर्वचनहरु’ विमोचन गरियो।
यो केवल पुस्तक विमोचन कार्यक्रम थिएन- यो स्वर्गद्वारीको आध्यात्मिक परम्परामा एक नयाँ अध्यायको उद्घाटन थियो।
कार्यक्रममा उपस्थित स्वर्गद्वारी शक्तिपीठका स्वामी दत्तानन्द गिरीले कृतिलाई “सनातन दर्शनको आधुनिक व्याख्या” भन्दै श्रद्धा व्यक्त गर्नुभयो। उहाँका अनुसार, “भोजु गिरीको कलमले महाप्रभुका वचनहरूलाई युगअनुकूल बनाएर पुनर्जीवित गरेको छ। धर्म भनेको केवल पूजा होइन, व्यवहार हो-यो पुस्तक त्यसैको सन्देश हो।”
कृतिको सारमा स्वर्गद्वारी महाप्रभुका नैतिक उपदेश,धर्म,शान्ति र समाज सुधारका सन्देशहरू समेटिएका छन्।
संस्कृत वेद पाठशालाका प्रधानाध्यापक गुरु मधु अधिकारीले पुस्तकका ३० अध्यायहरूमा स्पष्ट र सहज भाषामा नैतिक शिक्षाको गहिरो विवेचना भएको बताउनुभयो। उहाँले स्थानीय तहले यसलाई विद्यालयको वैकल्पिक पाठ्यक्रममा समावेश गर्नुपर्ने सुझाव पनि दिनुभयो।
साहित्य परिषद प्युठानका पूर्व अध्यक्ष गेहराज थापाका अनुसार,आधुनिक समाजमा हराउँदै गएको संस्कार,अनुशासन र नैतिकता पुनर्स्थापना गर्ने प्रयास यो कृतिले गरेको छ।“आजको पुस्ता मोबाइल र मिडियामा हराएको छ। धर्म,मूल्य र चेतनाको पुनरागमन यस्तो पुस्तकले सम्भव बनाउन सक्छ,” उहाँले भन्नुभयो।
त्यस्तै नेपाल पत्रकार महासंघ प्युठानका सचिव वासुदेव गिरीले भोजु गिरीको अनुसन्धानात्मक लगन र ऐतिहासिक दृष्टिकोणको प्रशंसा गर्दै,“स्वर्गद्वारी महाप्रभुको शिक्षाले नेपाली समाजलाई न केवल धार्मिक,बरु सामाजिक एकता र राष्ट्रिय चेतनाको बाटो देखाएको छ। यो कृति त्यसको बृहत अभिव्यक्ति हो।”
कार्यक्रममा साहित्य परिषद प्युठानकी अध्यक्ष बिमला खनालले गहिरो भावनाका साथ भनिन्,“भोजु गिरीले प्युठानी साहित्यको आकाशमा एउटा उज्यालो तारा थप्नुभएको छ। उहाँको लेखनमा अनुशासन,संवेदना र समाज सुधारको भावना गहिरो छ।”
कार्यक्रमको सञ्चालन साहित्य परिषदका उपाध्यक्ष धुर्व गिरी र स्वागत मन्तव्य सहसचिव सुमन सुवेदीले दिनुभएको थियो। संस्कृत वेद पाठशालाका बटुकहरूले वैदिक श्लोक र कवितामार्फत कार्यक्रमको वातावरणलाई आध्यात्मिक बनाएका थिए।
लेखक भोजु गिरीलाई दोसल्ला ओढाएर सम्मान गरिएको क्षणमा उपस्थित सबैले उहाँको योगदानप्रति गर्व र भावनात्मक सम्मान व्यक्त गरे।भोजु गिरीको जीवन आफैंमा प्रेरणादायी कथा हो।

लामो समयदेखि शिक्षण पेशामा संलग्न रहँदै उहाँले समाजमा नैतिक शिक्षाको अभाव गहिरो रूपमा महसुस गर्नुभयो।
उहाँका अनुसार,“स्वर्गद्वारी महाप्रभुका उपदेशहरू केवल धार्मिक दर्शन होइनन-ती जीवनका अनुशासन हुन्। मैले यो पुस्तक लेख्ने प्रेरणा आफ्नै जीवनका कठिन अनुभव र आत्मअनुभूतिको बाटो हुँदै पाएको हुँ।”लेखकको जीवनमा दुःखद अध्याय पनि छ-उहाँकी धर्मपत्नी गिता गिरी,जो शिक्षिका थिइन्,आत्मघाती क्यान्सर रोगसँग लामो संघर्षपछि यसै वर्ष जेठ ७ गते संसार छोडिन्।
उनको सम्झनामा पनि यो कृति लेखन भोजु गिरीका लागि एक भावनात्मक यात्रा र आध्यात्मिक समर्पण बनेको छ।

स्वर्गद्वारी : दर्शन मात्र होइन,जीवनशैली

स्वर्गद्वारी नेपालको तीर्थस्थल मात्र होइन,सनातन आस्थाको जीवित प्रतीक हो।
१९५२ साल वैशाख पूर्णिमादेखि निरन्तर चलिरहेको अखण्डमहायज्ञले आज पनि लाखौं भक्तजनलाई शान्तिको सन्देश दिइरहेको छ।गिरीको पुस्तकले त्यस निरन्तरताको सार समेट्दै भन्छ- “धर्म तब मात्र जीवित रहन्छ जब मानिसले आफ्नो कर्म,सोच र व्यवहारमा सत्य र सहिष्णुता बोकेर बाँच्न सक्छ।”

 कृतिको सामाजिक सन्देश

‘स्वर्गद्वारी महाप्रभुका आशीर्वचनहरुले नेपाली समाजलाई संस्कार र सभ्यताको पुनर्स्थापना गर्न प्रेरित गर्छ।
यो कृतिले सिकाउँछ-मानिसले काम,क्रोध,लोभ,मोह र अहंकार त्याग्न सके मात्रै शान्ति सम्भव हुन्छ।नैतिकता र आस्था कुनै ग्रन्थमा होइन,दैनिक व्यवहारमा बाँच्नुपर्छ।धर्म भनेको विभाजन होइन, एकताको पुल हो।स्वर्गद्वारी मन्दिरको सभाहलमा गुञ्जिएको मन्त्रोच्चारण र साहित्यिक स्वरले प्युठानको आकाशमा नयाँ सन्देश लेख्यो,साहित्य,अध्यात्म र समाज अब अलग होइनन्। एउटै मूलबाट फूटेका शक्ति हुन्।
भोजु गिरीको कृति त्यसको साक्षी हो-यो केवल पुस्तक होइन,यो स्वर्गद्वारी महाप्रभुको शिक्षाको पुनर्जागरण,एक शिक्षकको श्रद्धा र एक पति,पिता र लेखकको आत्मसमर्पणको कथा हो।
‘स्वर्गद्वारी महाप्रभुका आशीर्वचनहरु’ कृति पढ्दा केवल शब्द होइन,दर्शन बोल्छ।
यो कृति प्रत्येक पाठकको आत्मामा एउटा आवाज फुकाउँछ-“धर्म बाँच,आस्था जगा र समाजलाई शान्ति र मानवीयताको बाटो देखाउ।”